హిందూ ధర్మంలో అత్యంత పవిత్రమైన రోజులలో మాఘ అమావాస్య ఒకటి. దీనిని మౌని అమావాస్య, మాఘీ అమావాస్య అని కూడా పిలుస్తారు. మాఘ మాసంలో వచ్చే ఈ అమావాస్య ఆత్మపరిశుద్ధి, మనోనిగ్రహం, ఆధ్యాత్మిక చైతన్యానికి ప్రతీకగా భావించబడుతుంది.

ఈ రోజు మౌనవ్రతం ఆచరించడం విశేషం. మాటల్ని నియంత్రించడం ద్వారా మనస్సును శాంతింపజేసి ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొందవచ్చని సాధువులు విశ్వసిస్తారు. అందుకే ఈ రోజున అనేక మంది భక్తులు మౌనంగా ఉంటూ ధ్యానం, జపం, తపస్సు చేస్తారు.

మౌని అమావాస్య నాడు గంగానది జలాలు అమృతసమానమవుతాయని నమ్మకం ఉంది. అందుకే గంగానది లో స్నానం చేయడం అత్యంత పుణ్యకరంగా భావిస్తారు. అయితే కేవలం ఈ ఒక్కరోజే కాకుండా పుష్య పౌర్ణమి నుండి మాఘ పౌర్ణమి వరకు మొత్తం మాఘ మాసాన్ని పవిత్ర కాలంగా భావించి వ్రతాలు, దానాలు నిర్వహిస్తారు.

చంద్రుడు మనస్సుకు అధిపతి అని శాస్త్రాలు చెబుతాయి. మౌని అమావాస్య నాడు చంద్రుడు కనిపించకపోవడం మనస్సును అంతర్ముఖంగా మార్చే సంకేతంగా భావిస్తారు. ఈ రోజున మాట్లాడే మాటలు, తీసుకునే నిర్ణయాలు శుభప్రదం కావని పెద్దలు సూచిస్తారు.

భగవద్గీత లో శ్రీకృష్ణుడు ఉపదేశించినట్లు — “మనస్సే మనిషికి మిత్రుడు, అదే శత్రువుగా మారగలదు”. అందుకే ఈ పవిత్ర దినాన శరీరం, మనస్సును నియంత్రించి ఆధ్యాత్మిక సాధనలో నిమగ్నమవడం అత్యుత్తమమని పండితులు చెబుతున్నారు.