మార్పు విద్యార్థిలో కాదు.. ముందుగా ఉపాధ్యాయుడిలో రావాలి

పాఠం చెప్పే గురువు కంటే.. విద్యార్థి మనసును చదివే గురువే నిజమైన ఉపాధ్యాయుడు

సమీర్ కుమార్, టీచర్, ZPHS యల్లారెడ్డిగూడెం

యెల్లారెడ్డిగూడెం: ఒక విద్యార్థి భవిష్యత్తును మార్చగలిగే శక్తి పాఠ్యపుస్తకంలో ఉండదు.. ఆ పుస్తకాన్ని చేతిలో పట్టుకుని బోధించే ఉపాధ్యాయుడి ఆలోచనలో ఉంటుంది. ఉపాధ్యాయుడు తనను తాను మార్చుకుంటే తరగతి గది మారుతుంది. తరగతి గది మారితే విద్యార్థి ఆలోచన మారుతుంది. విద్యార్థి మారితే కుటుంబం, సమాజం మారే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే విద్యార్థుల్లో మార్పు రావాలని కోరుకునే ముందు “నేను ఉపాధ్యాయుడిగా ఎంత మారాను?” అని ప్రతి గురువు తనను తాను ప్రశ్నించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.

ఒకప్పుడు పాఠశాల అంటే కేవలం నాలుగు గోడలు కాదు.. క్రమశిక్షణ, విలువలు, బాధ్యతలకు నిలయంగా ఉండేది. ఉపాధ్యాయుడు అంటే పాఠాలు చెప్పే వ్యక్తి మాత్రమే కాదు.. విద్యార్థి జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దే శిల్పిగా భావించేవారు. విద్యార్థి చదువులో వెనుకబడినా, ప్రవర్తనలో మార్పు కనిపించినా, కుటుంబ సమస్యలతో ఇబ్బంది పడుతున్నా ఉపాధ్యాయులు ఆ విషయాలను గమనించి దగ్గరకు తీసుకుని మాట్లాడేవారు. “ఈ విద్యార్థికి మార్కులు తక్కువగా ఎందుకు వస్తున్నాయి?” అనే ప్రశ్నతో పాటు “ఈ విద్యార్థి ఎందుకు ఇలా మారుతున్నాడు?” అనే ప్రశ్న కూడా వారికి ముఖ్యంగా ఉండేది.

ముందుగా మారాల్సింది ఉపాధ్యాయుడే

నేటి పరిస్థితుల్లో విద్యార్థులపై సెల్‌ఫోన్, సోషల్ మీడియా, స్నేహితుల ప్రభావం, కుటుంబ పరిస్థితులు, పోటీ ప్రపంచం వంటి అనేక అంశాలు ప్రభావం చూపుతున్నాయి. విద్యార్థుల ప్రవర్తనలో మార్పులు రావడానికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయి. వాటన్నింటినీ ఉపాధ్యాయులపై నెట్టడం సరికాదు. అయితే విద్యార్థి జీవితంలో అత్యంత ప్రభావం చూపే వ్యక్తుల్లో ఉపాధ్యాయుడు ఒకరు అన్న విషయాన్ని మాత్రం మరచిపోకూడదు.

అందుకే విద్యార్థి మారాలని కోరుకునే ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు ముందుగా తనలో మార్పు తీసుకురావాలి. తరగతి గదిలోకి వెళ్లినప్పుడు సెల్‌ఫోన్‌పై కాకుండా విద్యార్థుల కళ్లలోకి చూడాలి. వారి ముఖాల్లోని ఆనందాన్ని, ఆందోళనను, నిరాశను, ఆసక్తిని గుర్తించాలి. పాఠ్యాంశం పూర్తిచేయడం మాత్రమే తన బాధ్యతగా భావించకుండా.. విద్యార్థి వ్యక్తిత్వ వికాసాన్ని కూడా తన బాధ్యతగా స్వీకరించాలి.

మార్కుల కంటే.. విద్యార్థి మనసు ముఖ్యం

ప్రతి విద్యార్థి ఒకేలా ఉండడు. కొందరు వేగంగా నేర్చుకుంటారు. మరికొందరికి కొంత సమయం పడుతుంది. కొందరు ప్రశ్నలు అడుగుతారు. మరికొందరు తమ సమస్యలను మనసులోనే దాచుకుంటారు. చదువులో వెనుకబడిన విద్యార్థిని వెంటనే “చదవడు” అని ముద్ర వేయడం సులభం. కానీ “ఎందుకు చదవలేకపోతున్నాడు?” అని తెలుసుకోవడమే నిజమైన ఉపాధ్యాయత్వం.

కొన్నిసార్లు విద్యార్థికి కావాల్సింది మరో మార్కు కాదు.. ఒక మంచి మాట. మరొక మందలింపు కాదు.. ఒక నిమిషం శ్రద్ధ. శిక్ష కాదు.. తనను అర్థం చేసుకునే ఒక మనసు. ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థిని అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక్కసారి ప్రయత్నిస్తే.. ఆ విద్యార్థి జీవితంలో అది ఎన్నో సంవత్సరాల పాటు ప్రభావం చూపవచ్చు.

సెల్‌ఫోన్‌ను సాధనంగా మార్చాలి

సాంకేతికతను దూరం పెట్టడం పరిష్కారం కాదు. సెల్‌ఫోన్, ఇంటర్నెట్, డిజిటల్ వనరులు విద్యకు అద్భుతమైన సాధనాలు. అయితే ఉపాధ్యాయుడి దృష్టి విద్యార్థుల నుంచి సెల్‌ఫోన్ వైపు మళ్లితే సమస్య మొదలవుతుంది. “టీచర్‌కు తన ఫోన్ ముఖ్యమా? లేక నా భవిష్యత్తా?” అనే సందేహం విద్యార్థి మనసులో కలగకూడదు.

ఉపాధ్యాయుడు సాంకేతికతను విద్యార్థుల కోసం ఉపయోగించాలి. కానీ తరగతి గదిలో తన మానవీయ సంబంధాన్ని కోల్పోకూడదు. ఒక ఉపాధ్యాయుడి చూపు, చిరునవ్వు, ప్రశంస, సలహా.. కొన్ని సందర్భాల్లో ఏ డిజిటల్ సాధనం చేయలేని మార్పును విద్యార్థిలో తీసుకురాగలవు.

ఉపాధ్యాయుల మధ్య విభేదాలు.. విద్యార్థుల ముందు వద్దు

పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు ఉండవచ్చు. వ్యక్తిగత సమస్యలు ఉండవచ్చు. పరిపాలనా అంశాలపై విభేదాలు రావచ్చు. కానీ అవి విద్యార్థుల ముందుకు వెళ్లకూడదు. ఉపాధ్యాయుల మధ్య రాజకీయాలు, వర్గాలు, పరస్పర ఆరోపణలు విద్యార్థుల కళ్లముందు కనిపిస్తే.. వారు కూడా అదే విధానాన్ని నేర్చుకునే ప్రమాదం ఉంది.

ఉపాధ్యాయుడు ఎలా ప్రవర్తిస్తే.. విద్యార్థి కూడా అదే ప్రవర్తనను ఒక స్థాయిలో అనుకరిస్తాడు. అందుకే పాఠశాలలో పెద్దలు చూపించే ప్రతి ప్రవర్తన ఒక మౌన పాఠంగా మారుతుంది.

“ఈ పిల్లవాడిని మార్చడానికి నేను ఏం చేయగలను?”

విద్యార్థి తప్పు చేసినప్పుడు “ఈ పిల్లాడు ఇంతే” అని చెప్పడం చాలా సులభం. కానీ మంచి ఉపాధ్యాయుడు మాత్రం “ఈ పిల్లవాడిని మార్చడానికి నేను ఇంకా ఏం చేయగలను?” అని ఆలోచిస్తాడు. ఇదే ఉపాధ్యాయత్వానికి అసలైన పరీక్ష.

విద్యార్థి చెడు వ్యసనాల వైపు వెళ్తున్నా, సోషల్ మీడియాకు బానిస అవుతున్నా, చదువుపై ఆసక్తి కోల్పోతున్నా.. మొదట శిక్షించడానికి కాకుండా కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. తల్లిదండ్రులతో మాట్లాడాలి. అవసరమైతే పాఠశాల ఇతర సిబ్బంది సహకారం తీసుకోవాలి. విద్యార్థిని ఒంటరిగా వదిలేయకుండా సరైన దిశలో నడిపించాలి.

ప్రతి గురువు తనను తాను ప్రశ్నించుకోవాలి

ప్రతి రోజు తరగతి గది నుంచి బయటకు వచ్చిన తర్వాత ఉపాధ్యాయుడు కొన్ని ప్రశ్నలు తనను తాను అడగాలి.

ఈ రోజు నేను ఎంతసేపు సెల్‌ఫోన్ చూశాను? అదే సమయంలో విద్యార్థులను ఎంతసేపు గమనించాను?

ఎంతమందికి పాఠం చెప్పాను? ఎంతమంది మనసును అర్థం చేసుకున్నాను?

ఎంతమందిని తప్పుపట్టాను? ఎంతమందిని సరిదిద్దడానికి ప్రయత్నించాను?

నా మాట వల్ల ఒక విద్యార్థికి ధైర్యం వచ్చిందా? లేక నిరుత్సాహం కలిగిందా?

ఈ ప్రశ్నలకు నిజాయితీగా సమాధానం చెప్పుకోగలిగిన రోజే ఉపాధ్యాయుడిలో నిజమైన మార్పు మొదలవుతుంది.

ఒక గురువు.. ఒక తరం భవిష్యత్తు

ఒక వైద్యుడు ఒక ప్రాణాన్ని కాపాడగలడు. ఒక ఇంజనీర్ ఒక నిర్మాణాన్ని నిర్మించగలడు. కానీ ఒక మంచి ఉపాధ్యాయుడు ఒక తరాన్ని నిర్మించగలడు. అందుకే ఉపాధ్యాయుడి చేతిలో చాక్‌పీస్ మాత్రమే ఉండదు.. ఒక విద్యార్థి భవిష్యత్తు కూడా ఉంటుంది.

మన ప్రవర్తనను మార్చుకుందాం. విద్యార్థులను మరింత శ్రద్ధగా గమనిద్దాం. వారి సమస్యలను వినడానికి సమయం కేటాయిద్దాం. వ్యక్తిగత విభేదాలను తరగతి గది గడప బయటే ఉంచుదాం. సెల్‌ఫోన్‌ను విద్యకు ఉపయోగపడే సాధనంగా మార్చుకుందాం. ప్రతి విద్యార్థిని ఒక మార్కు సంఖ్యగా కాకుండా ఒక భవిష్యత్తుగా చూద్దాం.

ఎందుకంటే మనలో మార్పు వస్తే.. మన తరగతి గది మారుతుంది. తరగతి గది మారితే.. విద్యార్థి మారుతాడు. విద్యార్థి మారితే.. సమాజం మారుతుంది.

అందుకే ఈ రోజు అవసరమైన ప్రశ్న “విద్యార్థులు ఎందుకు మారడం లేదు?” అనేది కాదు.

“విద్యార్థి మారాలని కోరుకుంటున్న నేను.. ఉపాధ్యాయుడిగా మారడానికి సిద్ధంగా ఉన్నానా?” అనేదే అసలు ప్రశ్న.