స్థానికం రిపోర్టర్, హైదరాబాద్

తెలుగువారి అతిపెద్ద పండుగ, రైతు పండుగ 'మకర సంక్రాంతి' వచ్చేసింది. ఊరూ వాడా ముగ్గులతో, గంగిరెద్దుల విన్యాసాలతో, హరిదాసుల కీర్తనలతో పల్లెటూళ్లు కొత్త కళను సంతరించుకున్నాయి. అసలు ఈ పండుగను ఎందుకు జరుపుకుంటారు? మూడు రోజుల పాటు జరిగే ఈ వేడుకల వెనుక ఉన్న విశిష్టత ఏంటి? అనే ఆసక్తికర కథనం మీకోసం..

సంక్రాంతి అంటే ఏమిటి? ఎందుకు జరుపుకుంటాం?

జ్యోతిష్య శాస్త్రం ప్రకారం, సూర్యుడు ధనస్సు రాశి నుంచి మకర రాశిలోకి ప్రవేశించడాన్నే 'మకర సంక్రాంతి' అంటారు. ఈ రోజు నుంచే సూర్యుడు ఉత్తరాయణ యాత్రను ప్రారంభిస్తాడు. ఈ కాలం దేవతలకు పగలు అని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

రైతులకు ఇది పంట చేతికి వచ్చే సమయం. పండించిన ధాన్యం ఇంటికి చేరడంతో సంతోషంగా దైవానికి, ప్రకృతికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ జరుపుకునే కృతజ్ఞత పండుగే ఈ సంక్రాంతి.

మూడు రోజుల ముచ్చటైన పండుగ

1. భోగి: మంటలతో మొదలు పండుగలో మొదటి రోజు భోగి. తెల్లవారుజామునే పాత వస్తువులను భోగి మంటల్లో వేసి కాల్చివేస్తారు. ఇది మనిషిలోని దుర్గుణాలను వదిలేయడానికి సంకేతం. ఈ రోజు సాయంత్రం చిన్నపిల్లలకు 'భోగి పళ్లు' పోసి దిష్టి తీస్తారు.

2. సంక్రాంతి: ప్రధాన పండుగ రెండవ రోజైన సంక్రాంతి నాడు ప్రతి ఇల్లు ముగ్గులతో మురిసిపోతుంది. గొబ్బెమ్మలు పెట్టి పూజలు చేస్తారు. కొత్త బియ్యం, బెల్లంతో చేసిన పరమాన్నాన్ని సూర్యభగవానుడికి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ముగ్గులు వేయడం అంటే ప్రకృతిని ఆహ్వానించడమని అర్థం.

3. కనుమ: పశువుల పండుగ వ్యవసాయంలో రైతుకు చేదోడు వాదోడుగా ఉండే పశువులకు కృతజ్ఞత తెలిపే రోజే కనుమ. ఎద్దులను, ఆవులను అలంకరించి పూజలు చేస్తారు. కనుమ రోజున గాలిపటాల పండుగ (Kite festival) ఆకాశాన్ని రంగురంగులమయం చేస్తుంది.

పండుగ ప్రత్యేకతలు

1. హరిదాసులు: 'అక్షయం త్వం' అంటూ గడప గడపకు వచ్చే హరిదాసుల కీర్తనలు.
2. గంగిరెద్దులు: డోలు సన్నాయి మేళాల మధ్య గంగిరెద్దుల విన్యాసాలు పల్లె వాతావరణాన్ని గుర్తు చేస్తాయి.
3. పిండివంటలు: అరిసెలు, మురుకులు, సున్నుండల ఘుమఘుమలు ప్రతి ఇంట్లో వినిపిస్తాయి.

ముఖ్యంగా ఈ పండుగ బంధుమిత్రుల కలయికకు, తెలుగు సంస్కృతిని కాపాడుకోవడానికి వేదికగా నిలుస్తుంది.