తెలంగాణలో గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలు ఆలస్యం కావడం వల్ల గ్రామీణ పరిపాలనలో తీవ్రమైన సంక్షోభ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. “ఎన్నికైన సంస్థలే నిధులకు అర్హులు” అనే కేంద్ర–రాష్ట్ర విధానాల అమలుతో, ఎన్నికలు జరగని జి‌పిలకు నిధుల విడుదల నిలిచిపోవడం గ్రామాల అభివృద్ధిని కుదిపేసింది. ఫలితంగా పంచాయతీ కార్యదర్శులు, MPW వర్కర్లు, పారిశుద్ధ్య కార్మికులు తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.

“నియమాలు కఠినం… గ్రామాలపై భారమం”:భారత రాజ్యాంగంలోని 73వ సవరణ ప్రకారం గ్రామ పంచాయతీలు ఎన్నికైన సంస్థలుగా ఉండాలి. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్రం అమలు చేస్తున్న 15th Finance Commission Grants నిధులు విడుదలకు కొన్ని కఠిన షరతులు విధించింది. ఎన్నికలు జరగకపోతే, గ్రామ సభలు లేకపోతే, బడ్జెట్ ఆమోదం జరగకపోతే నిధులు నిలిపివేయాలని స్పష్టం చేసింది.

సారాంశం:ఎన్నికల లేమి = నిధుల నిలిపివేత

పరిష్కారం: ఎన్నికలు జరిగే వరకు కనీస సేవలకు ప్రత్యేక అత్యవసర గ్రాంట్లు ఇవ్వాలి.

“స్పెషల్ ఆఫీసర్లు ఉన్నా… అధికారాలు లేవు”:Telangana Panchayat Raj Act 2018 ప్రకారం ఎన్నికలు జరగకపోతే ప్రభుత్వం స్పెషల్ ఆఫీసర్లను నియమిస్తుంది. అయితే వారికి పూర్తి ఆర్థిక అధికారాలు ఉండవు. పెద్ద పనులకు ఆమోదం లేకపోవడంతో గ్రామాల్లో అభివృద్ధి పూర్తిగా నిలిచిపోతోంది.

సారాంశం: తాత్కాలిక పరిపాలన = పరిమిత నిర్ణయాలు

పరిష్కారం: స్పెషల్ ఆఫీసర్లకు తాత్కాలికంగా విస్తృత ఆర్థిక అధికారాలు ఇవ్వాలి.

“జీతాలు లేవు… జీవితం భారమైంది” – MPWలు, కార్మికుల కష్టాలు: నిధుల కొరత కారణంగా MPW వర్కర్లు, పారిశుద్ధ్య కార్మికులకు నెలల తరబడి జీతాలు అందడం లేదు. దీంతో వారు అప్పులు చేసి కుటుంబాన్ని పోషించాల్సి వస్తోంది. కొన్ని చోట్ల వేతనాలు లేకపోవడంతో పనులకు హాజరు కాకపోవడం వల్ల గ్రామాల్లో చెత్త పేరుకుపోతోంది.

సారాంశం: జీతాల నిలిపివేత = సేవల నిలిచిపోవడం

పరిష్కారం: కార్మికుల వేతనాలను నేరుగా రాష్ట్ర ఖజానా నుంచి విడుదల చేసే ప్రత్యేక విధానం తీసుకురావాలి.

“అప్పులు చేసి పనులు… కార్యదర్శుల ఆర్థిక కష్టాలు”: పంచాయతీ కార్యదర్శులు గ్రామాల్లో అత్యవసర పనులు కొనసాగించేందుకు తమ సొంత డబ్బులతో ఖర్చు చేస్తున్నారు. చెత్త తొలగింపు, నీటి సరఫరా, లైట్లు వంటి పనుల కోసం అప్పులు తెచ్చి నిర్వహిస్తున్నారని తెలుస్తోంది. అయితే ఆ డబ్బులు తిరిగి వచ్చే పరిస్థితి లేదు.

సారాంశం: వ్యక్తిగత ఖర్చులతో పరిపాలన

పరిష్కారం: కార్యదర్శులకు అడ్వాన్స్ ఫండ్ లేదా రివాల్వింగ్ ఫండ్ ఏర్పాటు చేయాలి.

“అభివృద్ధి ఆగింది… గ్రామాలు వెనకబడ్డాయి”: నిధుల లేమితో గ్రామాల్లో రోడ్లు, డ్రైనేజీలు, నీటి సరఫరా వంటి పనులు నిలిచిపోయాయి. చిన్న చిన్న పనులు కూడా చేయలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది. కాంట్రాక్టర్ల బిల్లులు పెండింగ్‌లో ఉండటంతో కొత్త పనులు ప్రారంభం కావడం లేదు.

సారాంశం: అభివృద్ధి నిలిచిపోవడం

పరిష్కారం: పెండింగ్ పనులకు ప్రత్యేక నిధులు విడుదల చేయాలి.

“గ్రామసభలు లేవు… నిర్ణయాలు నిలిచిపోయాయి”: ఎన్నికైన ప్రతినిధులు లేకపోవడంతో గ్రామసభలు నిర్వహించడం లేదు. బడ్జెట్ ఆమోదం లేకపోవడంతో ఖర్చులు నిలిచిపోతున్నాయి. ప్రజల సమస్యలు పరిష్కారం కాని స్థితిలో ఉన్నాయి.

సారాంశం: ప్రజాస్వామ్యం లేమి

పరిష్కారం: తాత్కాలికంగా గ్రామస్థాయి కమిటీలను ఏర్పాటు చేసి నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి.

“కేంద్ర–రాష్ట్ర విధానాలు మారాలి… గ్రామాలకు ఊరట కావాలి”: ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న “No elected body – No funds” విధానం పారదర్శకత కోసం ఉన్నప్పటికీ, గ్రామాల అభివృద్ధిని దెబ్బతీస్తోంది. ఈ పరిస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకుని కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సడలింపులు ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.

1. ఎన్నికలు జరిగే వరకు “ఎమర్జెన్సీ గ్రామ నిధి” ఏర్పాటు
2. కార్మికుల జీతాలకు ప్రత్యేక బడ్జెట్
3. స్పెషల్ ఆఫీసర్లకు తాత్కాలిక పూర్తి అధికారాలు
4. గ్రామాల అభివృద్ధికి మధ్యంతర పథకాలు

 “గ్రామాలు నిలబడాలంటే… విధానాల్లో మార్పు తప్పనిసరి”: తెలంగాణలో గ్రామ పంచాయతీలు ప్రస్తుతం ఆర్థికంగా కుంగిపోతున్నాయి. ఉద్యోగులు అప్పుల్లో కూరుకుపోతుండగా, ప్రజలు మౌలిక సదుపాయాల కోసం ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. కేంద్రం, రాష్ట్రం రూపొందించిన నియమాలు ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలపరచడానికే అయినప్పటికీ, వాటి అమలు విధానం గ్రామాలపై భారంగా మారింది. అందుకే తక్షణమే ఎన్నికలు నిర్వహించడం లేదా మధ్యంతరంగా నిధుల విడుదలకు ప్రత్యేక విధానాలు తీసుకురావడం అత్యవసరం. లేకపోతే గ్రామీణ అభివృద్ధి మాత్రమే కాదు, గ్రామాల జీవన విధానమే సంక్షోభంలో పడే ప్రమాదం ఉంది.