కర్ణాటకలోని నాగరహోಳೆ టైగర్ రిజర్వ్‌లో దశాబ్దాలుగా జీవిస్తున్న జేను కురుబ, బేట కురుబ, యెరావ, పనియాన్ వంటి గిరిజన తెగలు తమను అడవిలోంచి తరలించే ప్రభుత్వ యత్నాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. అడవి తమ పుట్టినిల్లు, జీవనాధారం, దేవరేట్ల కేంద్రం అని గిరిజనులు స్పష్టంగా చెబుతున్నారు.

గిరిజనుల మాట: “ఇది మా పూర్వీకుల భూమి… ఎందుకు వెళ్ళాలి?”

గిరిజనులు ఇటీవల పెద్ద పాదయాత్ర, సమావేశాలు నిర్వహిస్తూ ప్రభుత్వం ముందుకు మూడు కీలక డిమాండ్లు పెట్టారు:

1. మమ్మల్ని బలవంతంగా తరలించవద్దు
2. ఫారెస్ట్ రైట్స్ యాక్ట్, 2006 పూర్తిగా అమలు చేయాలి
3. మా కుటుంబాల భూమి హక్కులకు ధృవీకరణ ఇవ్వాలి

వారి మాటల్లో:

“అడవిని మేమే కాపాడాం. పులులు మాతో కలిసి ఉంటూ పెరిగాయి. మమ్మల్ని పంపించడం అన్యాయం.”

గత తరలింపుల కథ: సమస్య ఎందుకు మళ్లీ మళ్లీ వస్తోంది?

గతంలో కొన్ని గ్రామాలను రిజర్వ్ వెలుపలికి మార్చినప్పుడు

1. సరైన భూమి రాలేదు
2. నీరు, విద్యుత్, రవాణా లాంటి మౌలిక సదుపాయాలు లేకపోయాయి
3. జీవనోపాధి ఏమీ లేకపోవడంతో
4. చాలా కుటుంబాలు తిరిగి తమ పాత అడవి ప్రాంతాలకే వచ్చి నివసించాయి.

ఈ అనుభవాలవల్లే ఈసారి గిరిజనులు relocation‌ని నేరుగా తిరస్కరిస్తున్నారు.

చట్టం ఒకటి… అమలు మరోటి

ఫారెస్ట్ రైట్స్ యాక్ట్ ప్రకారం గిరిజనులకు:

1. వ్యక్తిగత భూమి హక్కు
2. గ్రామం మొత్తం వాడే అరణ్య భూములపై సామూహిక హక్కు
3. సంప్రదాయ జీవనానికి రక్షణ

ఇవ్వాల్సి ఉంది. కానీ గిరిజనులు చెబుతున్నదేమిటంటే—

“కాగితం మీద ఉన్న హక్కులు, మా చేతుల్లోకి రావడం లేదు.”

అటవీ శాఖ వాదన

పులుల సంరక్షణ కోసం రిజర్వ్‌లో “కోర్ ఏరియాలు” ఖాళీ చేయాలనే అవసరం ఉందని అటవీ శాఖ అంటోంది. కానీ గిరిజనులు ఇది ఒప్పుకోవడం లేదు.

వారి పాయింట్:

“అడవిలో మనుషులు ఉన్నా పులులకు హాని కలుగదు… జనరేషన్‌లుగా కలిసి జీవించాం.”

ప్రస్తుతం పరిస్థితి

ఈ సమస్య ఇప్పుడు పెద్దస్థాయిలో చర్చగా మారింది.

గిరిజన సంఘాలు ప్రభుత్వం పునరాలోచించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.

ప్రభుత్వం మాత్రం మరిన్ని సమావేశాలు చేసి నిర్ణయం తీసుకోనున్నట్లు సూచనలు ఉన్నాయి.

మొత్తం కథ ఏంటి?

నాగరహోಳೆಯಲ್ಲಿ ఇప్పుడు రెండు బలమైన వాదనలు ఢీ కొడుతున్నాయి:

1. పులుల సంరక్షణ విధానాలు
2. గిరిజనుల పూర్వీక హక్కులు

ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యం ఎలా సాధిస్తారనేది ఇప్పుడు పెద్ద ప్రశ్న.