న్యూఢిల్లీ, భారత బ్యాంకులు గత ఐదేళ్లలో కనీస బ్యాలెన్స్ (MB) నిర్వహించనందుకు ₹8,900 కోట్లు జరిమానా వసూలు చేశాయని పార్లమెంట్‌లో వెల్లడైంది. ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP) రాజ్యసభ ఎంపీ రాఘవ్ చద్దా ఈ గణాంకాలపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. “పెద్ద కార్పొరేట్ రుణగ్రహీతలకు లోన్ వేవర్‌లు, పునర్వ్యవస్థీకరణలు ఇస్తుంటే, తక్కువ ఆదాయం గల సామాన్యులు MB లేకపోతే ₹100-600 నెలవారీ జరిమానా చెల్లిస్తున్నారు. ఇది ఆర్థిక అసమానత్వానికి పునాది వేస్తోంది” అని చద్దా ప్రశ్నించారు. ఆర్థికశాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరీ లోక్‌సభలో ఇచ్చిన లిఖిత సమాధానం ప్రకారం, 12 పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకులు (PSBs) గత మూడేళ్లలోనే ₹8,092 కోట్లు MB పెనల్టీలా వసూలు చేశాయి. 2022-23లో ₹2,407 కోట్లు, 2023-24లో ₹2,909 కోట్లు, 2024-25లో ₹2,775 కోట్లు. పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ (PNB) ₹633 కోట్లతో టాప్, బ్యాంకాఫ్ బరొడా ₹386 కోట్లు. ప్రైవేట్ బ్యాంకులు (HDFC, ICICI) అదనం వసూలు చేశాయి. SMS అలర్ట్ ఛార్జీలకు ₹3,387 కోట్లు వసూలు.

చద్దా విమర్శలు: దాచిన ఛార్జీలు: రాజ్యసభలో ‘బ్యాంకింగ్ లా అమెండ్‌మెంట్ బిల్ 2024’ చర్చలో చద్దా మాట్లాడుతూ, “MB పెనల్టీతో పాటు అదనపు ATM ఉపయోగం, ఖాతా ఇనాక్టివిటీ, పాస్‌బుక్ ఇచ్చినందుకు, సిగ్నేచర్ మార్పు, నామినీ అప్‌డేట్‌కు కూడా ఛార్జీలు. ఇవి సామాన్యుల జేబులోంచి దొంగిలించినట్టు!” అని ఆరోపించారు. సైబర్ ఫ్రాడ్‌లు, హై లోన్ ఇంట్రెస్ట్‌లు పెరగడంతో పబ్లిక్ ట్రస్ట్ క్షీణిస్తోందని హెచ్చరించారు.

అసమానత్వం: పెద్దలకు రాహత్: పెద్ద కార్పొరేట్‌లకు ₹10 లక్షల కోట్లు లోన్ వేవర్‌లు (NPA రైట్-ఆఫ్) ఇచ్చినప్పుడు, 50 కోట్ల జన డీమట్ ఖాతాల్లో MB పెనల్టీలు చెల్లిస్తున్నారని చద్దా ఎత్తిచూపారు. RBI 2020లో MB పెనల్టీలు ఆపమని సూచించినా, బ్యాంకులు కొనసాగిస్తున్నాయి. దీనిపై చర్చ రేకెత్తింది.

పరిష్కారాలు, ప్రజల స్పందన: ఎంపీలు, నెటిజన్లు MB నిబంధనలు రూరల్, లో ఇన్‌కమ్ ఖాతాలకు సస్పెండ్ చేయాలని డిమాండ్. బ్యాంకులు ‘జీరో బ్యాలెన్స్’ బేసిక్ సేవాఖాతాలు ప్రమోట్ చేస్తున్నాయి. ఆర్థిక చేరిక పెంచడానికి ఈ ఛార్జీలు అడ్డంకిగా మారాయనినిపుణులు అంటున్నారు.ఈ గణాంకాలు బ్యాంకింగ్ సంస్కరణల అవసరాన్ని చూపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం రెస్పాన్స్ ఏమిటో చూడాలి.