కాబూల్: మహిళల హక్కులు, గృహహింస బాధితుల రక్షణ అంశాలపై ఆఫ్ఘానిస్తాన్‌లో అమలులోకి తెచ్చినట్లు వెల్లడైన కొత్త నిబంధనలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. ఈ నిబంధనలు మహిళల ఫిర్యాదు హక్కులను పరిమితం చేస్తున్నాయన్న ఆందోళనలతో మానవహక్కుల వర్గాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు స్పందిస్తున్నాయి.

వివిధ అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాల ప్రకారం, గృహహింసకు గురైన మహిళ ఫిర్యాదు చేయాలంటే కుటుంబంలోని పురుష సభ్యుడు — ముఖ్యంగా భర్త లేదా తండ్రి — సమక్షంలోనే ప్రక్రియ కొనసాగాలనే నిబంధన ఉన్నట్లు సమాచారం. అలాగే గాయాల తీవ్రతను నిరూపించే భౌతిక ఆధారాలు ఉన్నప్పుడే కేసు నమోదు చేసే విధానం ఉండొచ్చన్న నివేదికలు వెలువడుతున్నాయి.

ఈ విధానాలు అమలులో ఉంటే బాధితులు న్యాయం కోసం ముందుకు రావడానికే వెనుకాడే పరిస్థితి ఏర్పడుతుందని మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. గృహహింసను నిరూపించే బాధ్యతను పూర్తిగా బాధితురాలిపైనే మోపడం న్యాయసూత్రాలకు విరుద్ధమని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

మరోవైపు, కుటుంబ వివాదాల పేరుతో మహిళలు స్వతంత్రంగా ఇంటి నుండి వెళ్లిపోతే శిక్షా చర్యలు ఉండొచ్చన్న సమాచారం కూడా ఆందోళనలకు కారణమైంది. ఇది వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ, భద్రత హక్కులను దెబ్బతీసే అవకాశముందని అంతర్జాతీయ పరిశీలకులు పేర్కొంటున్నారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్పందనలు

ఈ నిబంధనలపై ప్రపంచ దేశాలు, మానవహక్కుల సంస్థలు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

1. మహిళల రక్షణకు బదులుగా ఫిర్యాదు ప్రక్రియను క్లిష్టం చేయడం ప్రమాదకరమని విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
2. గృహహింసను నిరోధించే గ్లోబల్ ప్రమాణాలకు ఇది విరుద్ధమని నిపుణులు అంటున్నారు.
3. బాధితులకు న్యాయం అందకుండా చేసే విధానాలు సామాజికంగా మరింత మౌనం, భయాన్ని పెంచుతాయని హెచ్చరికలు వస్తున్నాయి.

చట్టం – సమాజంపై ప్రభావం?

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇలాంటి పరిమితులు అమలులో ఉంటే

1. గృహహింస కేసులు బయటకు రావడం తగ్గిపోవచ్చు,
2. బాధితులపై సామాజిక ఒత్తిడి పెరగొచ్చు,
3. మహిళల న్యాయప్రవేశం మరింత కష్టతరం కావచ్చు.

ఈ పరిణామాలు మహిళల హక్కుల పరిరక్షణపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరోసారి చర్చను మళ్లీ ముందుకు తెచ్చాయి.