GPS తల్లి గ్లాడిస్ వెస్ట్.. మొబైల్ మ్యాప్ వెనుక దాగిన మహిళా మేధస్సు!

అమెరికా, ఫిబ్రవరి 6: మన రోజువారీ జీవితంలో Google Mapsలో లొకేషన్ చూడడం, Uber బుక్చేయడం, Swiggy ఆర్డర్ ట్రాక్ చేయడం.. అన్నీ సులభంగా జరిగే GPS టెక్నాలజీ వెనుక ఒక అసాధారణ మహిళా మేధస్సు దాగి ఉంది. ఆమె పేరు గ్లాడిస్ వెస్ట్ – అమెరికా నౌకాదళంలో (US Navy) గణిత శాస్త్రవేత్తగా పనిచేసిన "GPS తల్లి"గా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందారు. 1930లలో వర్జీనియా రాష్ట్రంలోజన్మించిన ఆమె పరిశోధనలు లేకపోతే ఇవాళ మన ఫోన్‌లో కనిపించే కరెక్ట్ లొకేషన్ సాధ్యం కాదు.

విత్తె తల్లిదండ్రుల నుంచి గణిత శాస్త్రవేత్తగా

గ్లాడిస్వెస్ట్ 1930లో వెస్ట్ వర్జీనియా రాష్ట్రంలోని డిన్ పేసెంట్స్‌లో జన్మించారు. విత్తె తల్లిదండ్రులకు చెందిన కుటుంబం నుంచి ఉద్యమించి, విద్యలో అసాధారణ ప్రతిభ కనబరిచారు. వైట్ మౌంటైన్ కాలేజ్‌లో గణితంలో డిగ్రీ పూర్తి చేసి, 1956లో US Navyకి చెందిన Dahlgren Naval Surface Warfare Centerలో చేరారు. అప్పటి సమయంలో మహిళలు సైనిక పరిశోధనల్లో పాల్గొనడం అరుదుగా ఉండేది, కానీ వెస్ట్ తమ జాబితీలో మొదటి అఫ్రో-అమెరికన్ మహిళగా చరిత్ర సృష్టించారు.

భూమి ఆకారం కొలిచిన గణిత రహస్యాలు

వెస్ట్ప్రధాన పరిశోధన భూమి ఆకారం (geoid model) మీద జరిగింది. భూమి చదరపు కాకుండా కొంచెం చప్పరంగా ఉంటుందని, దాని ఉపరితలం ఖచ్చితంగా కొలవాలంటేఅత్యంత సంక్లిష్ట గణనలు అవసరమని ఆమె కనుగొన్నారు. ఉపగ్రహాల కక్ష్యలు, గురుత్వాకర్షణ ప్రభావాలు, భౌగోళిక డేటాను కలిపి మ్యాథమెటికల్ మోడల్స్ అభివృద్ధి చేశారు. ఈ మోడల్స్‌తో భూమి ఉపరితలాన్ని సెంటీమీటర్ ఖచ్చితత్వంతోమ్యాప్ చేయవచ్చు. ఈ పునాది తర్వాత GPS టెక్నాలజీ అమలులోకి వచ్చింది – ఉపగ్రహాలు మన లొకేషన్‌ను ట్రాక్ చేయడానికి ఆమె గణితమే ఆధారం.

40 ఏళ్ల కృషి, ప్రపంచ మార్పు

Dahlgrenలో 40 ఏళ్ల పైగా పనిచేసిన వెస్ట్, రాకెట్ ట్రాజెక్టరీలు, ఉపగ్రహ నావిగేషన్ వంటి ప్రాజెక్టుల్లో కీలక పాత్ర పోషించారు. 1990లో రిటైర్ అయినప్పటికీ, ఆమె డాక్యుమెంటేషన్‌లు GPS సిస్టమ్ అమెరికా సైన్యం చేత అమలులో మార్గదర్శకాలుగా ఉపయోగపడ్డాయి. ఇవాళ మనం ఉపయోగించే Google Maps, Apple Maps, Waze, లొకేషన్ట్రాకింగ్.. అన్నీ ఆమె గణిత పరిశోధనలపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. "నా పని ప్రపంచాన్ని మార్చింది" అని ఆమె గుర్తుచేసుకునేవారు.

గుర్తింపు, ప్రేరణాత్మక కథ

2018లో US Air Force Hall of Fameలో చోటు దక్కించుకున్నారు. Presidential Meritorious Rank Award, Dr. Percy Julian Award వంటి గౌరవాలు పొందారు. 85 ఏళ్ల వయసులోనూ తన కృషి గుర్తించబడటం ఆమె జీవితంలో అద్భుత ఆత్మవిశ్వాసాన్ని చాటింది. అఫ్రో-అమెరికన్ మహిళగా రేసియల్ వివక్షత, లింగ వివక్షతను ఎదుర్కొని సాంకేతిక పరిశ్రమలో చరిత్ర సృష్టించారు. ఆమె కథ ఇవాళ యువతకు, మహిళలకు ప్రేరణాత్మకం. మన ఫోన్‌లో కనిపించే GPS మ్యాప్ వెనుక గ్లాడిస్ వెస్ట్ మేధస్సే ఉంది – ఆమెను గుర్తు చేసుకుంటూ థ్యాంక్స్ చెప్పాలి!