- కొత్త క్రిమినల్ చట్టాలతో ఎఫ్‌ఐఆర్ నుంచి సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వరకు త్వరలోనే నిర్ణయం - భోపాల్‌లో కొత్త చట్టాలపై ఏర్పాటు చేసిన ప్రదర్శనను ప్రారంభించిన హోంమంత్రి - ‘తారీఖ్ పే తారీఖ్’ సంస్కృతికి స్వస్తి పలకడమే కొత్త చట్టాల లక్ష్యం

భారతదేశంలో క్రిమినల్ జస్టిస్ సిస్టమ్‌ను పూర్తిగా ప్రక్షాళన చేసే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అడుగులు వేస్తోంది. దేశంలో కొత్తగా అమల్లోకి వచ్చిన భారతీయన్యాయ సంహిత (బీఎన్‌ఎస్) చట్టాలు పూర్తిగా అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత, ఒక నేరానికి సంబంధించి ఎఫ్‌ఐఆర్ (FIR) నమోదు చేసిన నాటి నుంచి సుప్రీంకోర్టు తుది తీర్పు వెలువడే వరకు గల మొత్తం న్యాయ ప్రక్రియను కేవలం మూడు సంవత్సరాలలోపే పూర్తి చేయడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యమని కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా స్పష్టం చేశారు. మధ్యప్రదేశ్‌లోని భోపాల్‌లో కొత్త క్రిమినల్ చట్టాలపై ఏర్పాటు చేసిన ఒక ప్రత్యేక ప్రదర్శనను ప్రారంభించిన సందర్భంగా ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

బ్రిటీష్ నాటి చట్టాలకు స్వస్తి:

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన నాటి నుంచి మన దేశంలో కొనసాగుతున్న అనేక బ్రిటీష్ కాలం నాటి క్రిమినల్ చట్టాలను రద్దు చేసి, కాలానికి తగినట్లుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం నూతన క్రిమినల్ చట్టాలను తీసుకువచ్చిన విషయం తెలిసిందే. ఇందులో భాగంగానే ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ (IPC) స్థానంలో భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ నూతన వ్యవస్థ దేశంలో పారదర్శకమైన, వేగవంతమైన న్యాయాన్ని అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని హోంమంత్రి అమిత్ షా పేర్కొన్నారు.

గతంలో ఉన్న పాత న్యాయ వ్యవస్థ విపరీతమైన జాప్యానికి మారుపేరుగా ఉండేదని, కోర్టుల చుట్టూ సంవత్సరాల తరబడి తిరగాల్సిన పరిస్థితులు ఉండేవని ఆయన గుర్తుచేశారు. సినిమా డైలాగుల్లో చెప్పినట్లుగా అప్పట్లో న్యాయం కోసం ఏళ్ల తరబడి ‘తారీఖ్ పే తారీఖ్’ (వాయిదాల మీద వాయిదాలు) పద్ధతి కొనసాగిందని, దీనివల్ల బాధితులకు సకాలంలో న్యాయం అందలేదని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ఈ జాప్యానికి చెక్ పెట్టేందుకే మోదీ ప్రభుత్వం నూతన చట్టాలను రూపొందించినట్లు ఆయన స్పష్టం చేశారు.

‘శిక్ష కాదు.. న్యాయం’ ప్రధాన సూత్రం:

కొత్తగా తీసుకువచ్చిన ఈ క్రిమినల్ చట్టాల ప్రధాన సూత్రం ‘శిక్షించడం కాదు, బాధితులకు న్యాయం చేయడం’ (Justice, not punishment) అని అమిత్ షా ఉద్ఘాటించారు. శిక్షాస్మృతి స్థానంలో న్యాయస్మృతిగా రూపుదిద్దుకున్న ఈ చట్టాలు పౌరుల హక్కులకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తాయని చెప్పారు. పౌరుల వ్యక్తిగత గౌరవం, వారి ఆస్తుల రక్షణ మరియు భౌతిక భద్రతను కాపాడటమే ఈ కొత్త చట్టాల ప్రధాన ఉద్దేశమని ఆయన వెల్లడించారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని (Technology) జోడించడం ద్వారా విచారణ వేగవంతం అవుతుందని, డిజిటల్ సాక్ష్యాలకు చట్టబద్ధత కల్పించడం వల్ల దర్యాప్తు పారదర్శకంగా మారుతుందని తెలిపారు.

మూడేళ్ల గడువుపై స్పష్టత:

అయితే, ఎఫ్‌ఐఆర్ నుంచి సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వరకు అన్ని కేసులను మూడేళ్లలోపే పూర్తి చేస్తామనేది ప్రభుత్వం తరఫున నిర్దేశించుకున్న ఒక స్పష్టమైన లక్ష్యం, భరోసా మాత్రమేనని అమిత్ షా ఈ సందర్భంగా స్పష్టం చేశారు. అంతేతప్ప, దేశంలో నమోదయ్యే ప్రతి ఒక్క క్రిమినల్ కేసు కచ్చితంగా మూడు సంవత్సరాలలోపే தானாகనే ముగిసిపోతుందని చెప్పే చట్టబద్ధమైన గ్యారెంటీ కాదని ఆయన వివరించారు. దర్యాప్తు సంస్థలు, న్యాయస్థానాలు సమన్వయంతో పనిచేసి ఈ గడువులోగా కేసులు ముగిసేలా యంత్రాంగాన్ని పటిష్టం చేయడమే ప్రభుత్వ ధ్యేయమని ఆయన పేర్కొన్నారు.

మొత్తం మీద, భారతీయ న్యాయ వ్యవస్థలో శతాబ్దాలుగా పేరుకుపోయిన జాప్యానికి స్వస్తి పలికి, బాధితులకు త్వరితగతిన న్యాయం అందించే దిశగా ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఈ చారిత్రక సంస్కరణలు భవిష్యత్‌లో సంచలన మార్పులకు శ్రీకారం చుట్టనున్నాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ముఖ్యమైన ముఖ్యాంశాలు:

1. ప్రధాన వక్త: అమిత్ షా (యూనియన్ హోంమంత్రి).
2. వేదిక: భోపాల్, మధ్యప్రదేశ్.
3. ప్రధాన లక్ష్యం: ఎఫ్‌ఐఆర్ నుంచి సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వరకు విచారణను మూడేళ్లలో పూర్తి చేయడం.
4. నూతన సూత్రం: 'శిక్ష కాదు, న్యాయం' (Justice, not punishment).
5. నేపథ్యం: బ్రిటీష్ కాలం నాటి పాత చట్టాల స్థానంలో బీఎన్‌ఎస్ (BNS) అమలు.